play_arrow

keyboard_arrow_right

skip_previous play_arrow skip_next
00:00 00:00
playlist_play chevron_left
volume_up
chevron_left
  • play_arrow

    Bonus: ścinki historyczne nr 1
    Nerdy Nocą

  • Start
  • keyboard_arrow_right podkast
  • keyboard_arrow_right
  • keyboard_arrow_right#068 Cyberpunk jako sztuka
play_arrow

podkast

#068 Cyberpunk jako sztuka

kya 2021-04-13 21


Tło
share close

Tej nocy omawiamy różne aspekty gatunku literackiego i audiowizualnego przeżywającego drugą młodość 40 lat później.

Cieszymy się z nagrywania! Skąd wziął się temat? Dziękujemy za znakomitą zabawę podczas akcji Podcasty dla WOŚP. Omawiamy różne “ciekawe czasy” za naszego życia (wspomniany “odcinek świąteczny” tutaj), a następnie zaczynamy się zastanawiać.

Co to jest cyberpunk

Stawiamy tezę, że jest to amerykański biały czarny kryminał.

Porównujemy stosunek do konsumpcjonizmu, systemu i norm społecznych w Ameryce i w różnych kawałkach Europy podczas narodzin cyberpunka i dziś. Dlaczego w Europie Wschodniej łatwiej się znaleźć z cyberpunkiem?

Co zobaczymy na ulotce reklamowej świata przyszłości? Oglądamy drugą stronę kartki.

Co nam robi technologia

Dystopia i tech-noir, szukamy tropów. Technologia i jej konsekwencje, społeczne zawirowania, zrujnowane środowisko, druga twarz bioniki (z krótką dygresją na “Gwiezdne Wojny”). Różnice między klasami społecznymi na przykładach literackich.

Kto mieszka w cyberprzestrzeni

Kto to wymyślił i co miał na myśli? Czujemy się staro. Próbujemy porównywać z surrealizmem i realizmem magicznym. Dlaczego to był rewolucyjny koncept?

Bohaterowie i bohaterki. Glina, kombinator, haker, inny.

Jak wyglada Japonia

Dlaczego w cyberpunku jest tyle Japonii? Oglądamy narodziny gatunku z bliska. Zaglądamy do Tokio i wielkich korporacji, omawiamy lęki Ameryki w latach 70. XX wieku.

Dwa rodzaje rasizmu.

Gdzie jest punk w cyberpunku

The kids who trashed my computer; their kids were going to be Holy Terrors, combining the ethical vacuity of teenagers with a technical fluency we adults could only guess at. Further, the parents and other adult authority figures of the early 21st century were going to be terribly ill-equipped to deal with the first generation of teenagers who grew up truly “speaking computer.”

Po cytacie z Bruce’a Bethke zastanawiamy się się nad sobą. Bunt, protest, wrzask sprzeciwu. No future.

Jak naprawdę wygląda walka z systemem w cyberpunku? O kim w istocie opowiadają cyberpunkowe historie? Czego bardzo ważnego cyberpunk nie mówi wprost?

Jak ewoluuje sztuka

Rozważamy glebę, na której wyrósł gatunek. Ile jest cyberpunku u Lema? Co wniosła fantastyka nowej fali? Czy cyberpunk to aby na pewno była rewolucja?

Co czytać, co oglądać? Omawiamy autorów i trochę tropów oraz znaczenie ważnych tytułów.

Jakie ostatecznie mamy zastrzeżenia do erpega “Cyberpunk 2020” i gry komputerowej “Cyberpunk 2077”?

Co będzie dalej?

Polecanki
  • Philip K. Dick, “Do Androids Dream of Electric Sheep?” (1968)
  • William Gibson, trylogia ciągu: “Neuromancer” (1984), “Count Zero” (1986), “Mona Lisa Overdrive” (1988)
  • George Alec Effinger, “When Gravity Fails” (1987)
  • manga “Akira” (1982-1990) + anime “Akira” (1988), reż. Katsuhiro Otomo
  • filmy “Blade Runner” (1982) i “Blade Runner 2049” (2017)
  • manga “Ghost in the Shell” (1989-1991) + anime “Ghost in the Shell” (1995), reż. Mamoru Oshii
  • film “Johnny Mnemonic” (1995), reż. Robert Longo
  • komiks “Transmetropolitan” (1997-2002)
  • erpeg “Cyberpunk 2020” (1988-2020) + erpeg “Shadowrun” (1989-2019)
  • Neal Stephenson, “Snow Crash” (1992), “The Diamond Age” (1995)
  • Bruce Bethke, “Headcrash” (1995)
  • Richard K. Morgan, “Altered Carbon” (2002)
Dodatki
  • wspominamy o metodzie Burroughsa,
  • na końcu audycji gramy utwór Piotra Bendyka pt. “Rzodkiewki” z działu Leftovers w całości (jest to cover modułu Scorpika z dema “Marchewki”).

Komentarze

Komentarzy: 21 w sumie.
  1. Seneszal on 2021-04-13

    Strasznie fajnie, że jest nowa audycja… <3

  2. Tsopni on 2021-04-14

    Super jest to, że niezależnie o czym mówicie, robicie to w taki sposób, że się oderwać nie mogę 🙂
    Dzięki za kolejny podcast, czekam na następne, a najbardziej na kontynuację rozpoczętych serii, czyli historia i program kosmiczny.

    Trzymajcie się mocno i zdorwo, pozdrawiam 🙂

  3. majorwitek on 2021-04-14

    drogą poboczną zostały podniesione dwie kwestie:
    – dlaczego o japońskich megakorporacjach mówię “keiretsu” a nie “zaibatsu”, jak się przyjęło w cyberpunkowej fikcji (dzięki Czesiu!): “zaibatsu” oznacza grupę bankowo-przemysłową kontrolowaną przez pojedyńczą rodzinę. prawdziwe zaibatsu zostały w znacznej części zlikwidowane po drugiej wojnie światowej przez amerykańskie władze okupacyjne w Japonii; w ich miejsce pojawiły się właśnie keiretsu, grupy kapitałowo-przemysłowe powiązane bardziej poziomo między przedsiębiorstwami niż pionowo, aż do samej góry na której siedziała jedna rodzina. co ciekawe, użycie terminu “zaibatsu” w cyberpunkowej fikcji nie jest błędem, a przynajmniej nie zawsze: na przykład obecna w CP2020/2077 korporacja Arasaka jest przykładem zaibatsu, ponieważ jest, a jakże, sterowana przez jedną rodzinę, głową której jest Saburo Arasaka.
    – Łania (dzięki!) zwróciła mi uwagę, że w CP2077 jest co najmniej jedna pozytywna postać – Japończyk, mianowicie Takemura, który do tego (minor spoilers) jest roninem. przyznaję rację, Takemura jest jedną z nielicznych postaci pozytywnych w CP2077.

  4. KaiShouri on 2021-04-14

    Przychodzę tylko powiedzieć, że bardzo dziękuję za to, co robicie, bo każdy odcinek jest złotem – niezależnie o czym jest, Was po prostu chce się słuchać (po kilka razy) <3 Na nic w internetach tak nie czekam, jak na nowe Nerdy Nocą

  5. ngineguy on 2021-04-14

    Jest jeden przykład tekstu cyberpunkowego (albo na tyle bliskiego cyberpunkowi, że aż wykorzystanemu przez Redów w grze jako ester egg), który bardzo, bardzo mocno otwarty jest na doświadczenia społeczności Afroamerykańskiej – Dziwne dni (ang. Strange Days, reż.
    Kathryn Bigelow, 1995). Duża część fabuły – nota bene scenariusz pisał David Cameron – to próba dyskusji z sytuacją po zamieszkach w Los Angeles w 1992 roku (Rodney King Riots). Ale fakt, jeden głos to bardzo mało. Minimalnie “nie białe” próbuje też być Elysium (reż. Neill Blomkamp, 2013), ale tam są to marginalia, bo wszyscy z główni bohaterowie są plain vanilla.

  6. Slawian on 2021-04-14

    Ja tak poza tematem cyberpunkowym. Niestety ale z tego co wiem(a wiem od lekarzy z którymi pracuje)w Anglii nie było zachorowań na grype ponieważ każdy przypadek grypy był podciągany pod Covid. A powód? Bardzo prozaiczny, na każdego pacjenta z Covid szpital dostaje większe dotacje od rządu.

  7. siekier on 2021-04-15

    Polecam z polskiego podwórka Allah 2.0 pióra Mieszko Żagańczyka

  8. Edek on 2021-04-15

    @SLAWIAN Jako lekarz z OIT mogę tylko powiedzieć, że w uzasadnionych przypadkach wykonujemy badania w kierunku grypy i potwierdzam, że w tym roku jest co najmniej o 2 rzędy wielkości mniej zachorowań. Nie ma w Polsce zwyczaju fałszowania rozpoznań, zwłaszcza teraz w czasie COVID i nie wierzę żeby w UK coś takiego miało miejsce.

  9. przemm on 2021-04-16

    Naj* polski cyberpunkawy tekst jaki pamiętam to z fenixa z ’99 roku:
    https: // hell . pl // nina / carramba . htm
    Polecam.

  10. przemm on 2021-04-19

    cóż, poprzedni wpis bardzo dziurawy…
    Chodziło mi o CyberJoly Dirm.
    Nagrodzone Elektrybałtem, Nagrodą im. Janusza A. Zajdla i Srebrnym Globem.
    Gdzieś na szafie leży jeszcze pierwsze wydanie…

  11. majorwitek on 2021-04-21

    @Slawian: ciężko mi w to uwierzyć, ale dobrze, zostawmy Anglię, spojrzyjmy w dane WHO: np w lutym 2019 laby Global Influenza Surveillance and Response System WHO przebadały 232k próbek na całym świecie, z czego 59k było pozytywnych na grypę. w lutym 2021 laby GISRS WHO przebadały 220k próbek, z czego pozytywnych było 565, _pięćset sześćdziesiąt pięć_.
    (dane:
    2019 – https://cdn.who.int/media/docs/default-source/influenza/influenza-updates/2019_02_04_surveillance_update_334.pdf
    2021 – https://cdn.who.int/media/docs/default-source/influenza/influenza-updates/2021/2021_02_15_surveillance_update_387.pdf
    )

    @Przemm: CyberJoly Dream, mój boże, ależ to było _dawno_… 🙂

  12. Dominik on 2021-04-21

    Jeszcze nie słcuhałem ale ale o Nerdach sobie przypomniałem 🙂 Proszę częściej!

  13. Pjes on 2021-04-24

    Fajny polski cyberpunk albo postcyberpunk to Jetlag, God hates poland i Hello world Michała R. Wiśniewskiego

  14. Tomek on 2021-04-25

    Nerdy nocą najlepsze o każdej porze dnia! Gdyby tylko wychodził jeden odcinek na dwa tygodnie, mmmm, marzenie.

  15. Lucyna on 2021-05-04

    Hej tak jak cały czas opowiadaliście o bohaterach cyberpunkowych to w głowie miałam Limes Inferior Zajdla. Samo opowiadanie cyberpunkowe nie jest raczej, ale główna postać – sądzę że jak najbardziej 🙂

  16. majorwitek on 2021-05-04

    @Tomek: “Seksmisja” nijak nie jest cyberpunkowa – to jest dość typowa dystopia, tylko z nadprogramową golizną.
    @Lucyna: owszem, zgadzam się – Sneer odnalazłby się w cyberpunku, acz cała powieść nie pasuje do gatunku; tak samo jak i “Seksmisja” jest przykładem popularnego w polskim SF motywu świata, który _tak naprawdę_ wygląda inaczej. Powody popularności tego motywu są jasne, chyba. 🙂
    @Ngineguy: tak, zapomniałem całkowicie o “Strange Days”, aż wstyd! “Elysium” także pasuje, chociaż owszem, jest raczej bielutkie.

  17. StudioFanArtNerdyNadaje on 2021-05-09

    Mnie epidemia zawsze przypomina Decameron – wesołe historie ku pokrzepieniu wobec tego co za oknem wśród przyrody, oraz Metro Głuchowskiego ( te stroje). Lubię i czekam na ekranizację Szmita z cyklu Metra- wyjdzie dobry Cyberpunk-? Chyba nie…ale film very OK
    . Podobno odra wraca w wielkim stylu. Pozdrawiam Cykl Historia Czeka =)

  18. Marcin on 2021-05-17

    Co wy macie z tą obsesją (inaczej się tego nie da nazwać) na punkcie rasizmu? Wydaje się, że wszystko, co powstało z rąk białego człowieka w ostatnich dwustu latach jesteście w stanie zanegować, byle tylko użyć karty-rasizmu. Prawdziwe nerdy byłyby bardziej obiektywne.

  19. kya on 2021-05-18

    @Marcin nie odbierzesz nam Karty Prawdziwego Nerda, choćbyś skisł! a dlaczego w audycji o historii cyberpunka mówimy o rasizmie? cóż, z pieśni słowa nie wyrzucisz. zero negacji.

    (skąd jednak wziąłeś dwieście lat, to nie wiem, ale zgaduję, że to nie ma związku z cyberpunkiem ani z nami konkretnie)

Po sygnale zostaw wiadomość

Email będzie schowany. Pola wymagane oznaczone *

Podobne odcinki